Nối Kết

Phúc Âm tuần này có vẻ không ăn khớp với nhau. Phần trên xoáy vào gia tăng lòng tin. Phần dưới thì nói về người đầy tớ vô dụng làm điều phải làm. Từ góc độ con người, các Tông đồ vẫn luôn loay hoay trong tư tưởng ai là người lớn nhất, theo Chúa có ích lợi gì, và cuộc sống thoải mái hơn. Như vậy, lời khẩn nài  “Xin Thầy ban thêm lòng tin cho chúng con” là có ý gì? Lòng tin có khả năng thay đổi mọi thứ sẽ được dùng vào mục đích nào? Có lợi cho ai? … Nhảy sang đoạn dưới, hiếm có chủ nào lại đi dọn bữa cho thợ hay đầy tớ. Thường là họ sai ép đầy tớ làm thêm cái này hoặc cái kia. Thân phận của một người Kitô hữu cũng tượng tự. Một khi chúng ta đã chấp nhận làm đầy tớ để phục vụ tha nhân thì chúng ta không có quyền đòi hỏi kẻ khác phải trả thù lao hay bổng lộc. Chúng ta chỉ đơn giản làm điều chúng ta phải làm, đó là, đưa mọi người đến với Chúa và ngược lại. Dẫu sao thì vẫn là con người với bản ngã, đa số công việc nào có đồng tiền mở đường thì mọi sự có vẻ trôi trảy và vui vẻ hơn. Thú thật, có những lúc không được tiền tips hay “tiền tê” sau các bí tích tôi cũng cảm thấy thiếu thiếu cái gì đó. Không biết tự khi nào trong bộ não đã được cài đặt cái phần mềm: Không có cũng được, có thì vui hơn. Có lẽ anh chị em nào theo nghề làm đẹp, bưng quán hay phục vụ khách hàng mà không được khách tips thì cũng hơi buồn vu vơ rồi vờ. Sự đòi hỏi trong đầu đã từ từ được hình thành bởi thói quen và thông lệ. Để nối ý của hai đoạn Phúc Âm trên, Chúa Giêsu muốn các Tông đồ phải thoát ra khỏi cái thói quen và thông lệ thường ngày.  Sức mạnh của lòng tin là để nhắm đến ích lợi và phục vụ anh em chứ không phải để chuộc lợi trên những gì chúng ta làm. Bổn phận của một người có đức tin là làm sáng danh Chúa qua việc mến Chúa yêu người. Người ta có cảm tình dúi tí làm bồi dưỡng (bonus) chẳng qua là sự rộng lượng, nhưng một khi đã chấp nhận làm đầy tớ, chúng ta không có quyền mong đợi ích lợi nào khác ngoài việc chu toàn tốt trách nhiệm đang được trao phó mỗi ngày.  

Dưới cái nhìn sinh vật học, con người và con thú chung chung giống nhau rất nhiều điểm như bản năng sinh tồn (tránh nguy hiểm đến tính mạng), nhu cầu thể lý và sinh lý (ăn uống và truyền giống), và thường sống tập thể (thú thì theo đàn, người thì theo làng theo nhóm). Chắc chắn, loài thú có thông minh và bản năng sinh tồn của chúng cũng rất cao, nhưng nếu so sánh với con người, quả thật lý trí của chúng không thể nào bằng con người vì bộ não của con người quá kỳ diệu và phức tạp. Rất tuyệt vời khi một chiếc máy bay nặng bao nhiêu tấn chở mấy trăm người và hành lý bay cao xa ngàn dặm. Việt Nam hay bị cúp điện ở thập niên 80 nên người dân thường ra trước sân ngồi nói chuyện huyền thoại chị Hằng trên cung trăng trong khi đó người Mỹ đã đi bộ trên mặt trăng trước đó trước đó gần 20 năm mà chẳng ai đả động gì đến Hằng. Gần đây, những lý thuyết của nhà đại vật lý học Elbert Einstein có thể nói người thông minh nhất của thế kỷ 20 đã từ từ chứng minh được trong ngành khoa học nghiên cứu vũ trụ. Điều này cho thấy cái nhìn của Elbert Einstein đã đi trước hầu như toàn thể nhân loại ít nhất là nửa thế kỷ. Nhiều độc giả sẽ tự đặt câu hỏi ở đây là những điều kể trên có liên quan gì đến Tin Mừng hôm nay? Không liên quan gì nhiều, nhưng những điều nêu trên cho thấy một khi con người mất đi lương tri luân lý và đạo đức thì con người quả thật là những sinh vật cực kỳ đáng ghê sợ. Có tài mà không có đức thì con người chỉ tự hủy chính mình. Khi con người con người mất đi lòng thương cảm đối với đồng loại, tất cả mọi người cũng chỉ còn là phương tiện thay vì là cùng đích. Bởi thế khi nói về thần học thể lý (theology of body), đặc biệt là vấn đề văn hóa phẩm khiêu dâm, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cho rằng sự đối nghịch của yêu thương không phải là thù ghét mà là sự phương tiện hóa con người. Khi con người ghét con người, chúng sẽ dùng chính đồng loại để thỏa mãn sự ích kỷ của chúng. Đến lúc này, sự dửng dưng trước những đau khổ của người kém may mắn, người gặp khó khăn túng quẩn, người cô đơn không hy vọng là một điều đáng sợ và ghê tởm. Nếu bạn còn nhớ vài năm trước, tin tức có đăng những câu chuyện tồi bại những thương gia Đài Loan về Việt Nam mua dâm với trẻ em vị thành niên để tìm sự may mắn phúc lộc. Thật quá ghê tởm. Đại ý chính của Tin Mừng tuần này muốn nhấn mạnh đến sự ghê tởm của sự dửng dưng con người không còn biết thương và thông cảm với nỗi đau của đồng loại. Khi chúng ta cảm thấy thù ghét khinh bỉ những người di dân ở biên giới, những người vô gia cư hai bên vỉa hè, những cô gái điếm, và những kẻ tù tội và cho rằng họ là những vướng bận ở đời, có lẽ chúng ta cũng nên xét lại chính niềm tin của mình: Tôi đang tin vào một Thiên Chúa luôn thách đố lối sống và suy nghĩ của tôi hay tôi đang theo đuổi một đấng chỉ luôn đồng ý với những gì tôi nghĩ?