Nối Kết

Cha phó ở giáo xứ tôi có kể một câu chuyện về cuộc đối thoại giữa hai tờ giấy bạc $100 và $1 đôla. – Ông chủ mày có xộp không? Tờ $1 hỏi tờ $100. – Quá xộp! Tao được đến shopping, đi đổ xăng, vào nhà hàng rồi còn ghé vào massage nữa. Tờ $100 trả lời. – Còn mày thì sao? Tờ $100 hỏi lại. Tờ $1 xụt xùi tủi thân đáp: Chán thấy mồ! Tao chỉ được đến nhà thờ mà thôi. Nhiều người vẫn cho rằng mỗi thúng tiền xin được là nhiều và đủ để nuôi cha và giáo xứ. Chỉ có những thiện nguyện viên đếm tiền cho nhà xứ mới hiểu được nỗi buồn của cha xứ trong lúc này. Trong suốt nhiều thập niên liên tiếp, tờ 1 đôla vẫn luôn thống trị theo số lượng ở rất nhiều giáo xứ. Có nhiều lý do giáo dân chỉ bỏ $1: kinh tế gia đình còn eo hẹp, tiết kiệm tiền cho con vào đại học, tôi chỉ đi lễ ở giáo xứ này nên không có trách nhiệm đóng góp v.v. Bên cạnh đó, vẫn có người cho rằng việc bỏ tiền nhà thờ là làm ơn cho Chúa thay vì là một hành động tri ân, công bằng và bác ái. Nếu chúng ta suy gẫm sâu vào bài Phúc Âm hôm nay, Chúa Giêsu đã khen hành động của bà goá không phải vì bà ấy đã cho nhiều mà là bà ấy đã thật sự cho đi. Bà ấy đã biết nghĩ đến những chi phí tốn kém mà Đền Thờ cần để trang trải. Bà ấy đã cho vì yêu, không phải vì thừa. Trong thực tế, truyền thống dâng lên Thiên Chúa 10% hoa lợi của mình đã có từ thời Cựu Ước xa xưa: “Thập phân trên đất đai: do giống gieo trên đất, hay hoa quả cây cối, là của Yavê, đó là của thánh dâng cho Yavê” (Lêvi 27:30, Thứ Luật 14:22-29). Công tâm mà nói, là chánh xứ, cá nhân tôi cần tiền để trang trải và bảo trì nhà Chúa, nhưng thực chất, Thiên Chúa chẳng bao giờ cần đến tiền của chúng ta vì tất cả những gì mình đang có như sức khoẻ, tài năng và tiền bạc cũng đều là hồng ân Ngài ban cho mà thôi. Bởi thế, việc bỏ tiền thau hàng tuần không chỉ đơn thuần là hành động bác ái mà còn là bổn phận Kitô đối với Thiên Chúa và trả lẽ công bằng cho giáo xứ chúng ta đang sinh hoạt. Mỗi khi chúng ta đi ăn nhà hàng cho dù ngon hay dở, phục vụ tốt hay kém, chúng ta ít nhiều cũng lịch sự bỏ lại $1 đôla tiền tê (ngôn từ của làng Nail). Trong trường hợp tệ lắm lắm, chúng ta bực bội không bỏ lại một đồng tê nào hết thì chúng ta cũng phải trả tiền ăn và tiền ăn vẫn nhiều hơn một đồng. Như vậy, chúng ta có cảm thấy công bằng với $1 đôla hằng tuần trong mỗi bữa tiệc thánh không? Chúng ta bỏ tiền vào nhà thờ là để tạ ơn Thiên Chúa hay là vì ông cha bà sơ hay cho riêng mình? Mỗi người chúng ta hãy can đảm nhìn lại chính mình và tự vấn: Lạy Chúa, con có sống công bằng với những gì Ngài đã và đang ban cho con chưa? Con có chu toàn trách nhiệm với Ngài, với giáo xứ và với những anh chị em chung quanh con chưa? Một sự ngẫu nhiên hai vị thánh trứ danh Ambrôsiô và Phanxicô Assisi đều có chung một nhận xét. Thánh Ambrôsiô đã nói: “Người giàu có cho người nghèo khó không phải là bố thí làm ơn mà là trả nợ.” Và thánh Phanxicô, “Nó sẽ được cho là ăn cướp về phần chúng ta nếu chúng ta không cho những ai đang có nhu cầu cần hơn chúng ta.”

Mỗi khi cử hành bí tích Rửa Tội, tôi thường hỏi các bậc phụ huynh: Anh chị uớc ao con cái mình sẽ như thế nào trong tương lai? Dĩ nhiên cha mẹ nào cũng đều có chung một nguyện vọng: “Dạ con muốn nó sau này được thành công, hạnh phúc, vui vẻ và ngoan ngoãn.” Thật lòng mà nói, trong suốt hơn 7 năm Linh mục rửa tội cho các cháu, chưa có câu trả lời nào làm tôi thỏa mãn. Tuy nhiên, tôi vẫn nuôi hy vọng, mong chờ và ước ao rằng một ngày nào đó sẽ có một cha mẹ trả lời: “Thưa cha, không chỉ thành công trong cuộc sống, con ước ao con của con sẽ thành thánh trong tương lai.” Sống trở nên thánh, có khó lắm không? Giáo Hội mừng kính các Thánh là để giúp giáo dân ý thức được sự hiện diện của Thiên Chúa trong thế gian qua cách sống và hành động của các ngài. Tất cả các thánh cũng đều là những con người yếu đuối như chúng ta, nhưng khác với chúng ta, các ngài có một lòng quyết tâm sống chứng nhân Lời Chúa một cách rất mãnh liệt. Nếu các bậc cha mẹ Công giáo luôn ấp ủ những hoài bảo nên thánh cho riêng mình, thì chắc chắn con cháu trong gia đình ít nhiều sẽ được hưởng lây những ơn phúc bởi một người có tâm niệm thánh. Nhưng thực tế xã hội hôm nay đang cho thấy những điều ngược lại. Nhiều cha mẹ chỉ đặt nặng con mình phải thành công thay vì thành nhân. Thành tài chứ không thành thánh. Phải khôn trước rồi ngoan sau. Nhiều học trường hôm nay chỉ cho các học sinh kiến thức nhưng không dạy họ về nhân đức. Nhiều xã hội chỉ coi trọng những nhân vật biết kiếm sống, nhưng lại coi nhẹ đến cách sống của họ. Là con người, các thánh đã từng trải qua những thăng trầm của cuộc sống trần tục. Trong bất kỳ mọi hoàn cảnh, các ngài đã biết dùng Lời Chúa làm sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn thử thách. Ngược lại, ân sủng của Thiên Chúa cũng luôn luôn đồng hành với các ngài. Vậy là con người như các thánh trên trời, chúng ta có dám nghĩ một ngày nào đó tên tuổi của chúng ta cũng được ghi trong quyển sổ phong thánh của Giáo hội không? Nhưng trước tiên, chúng ta có muốn trở nên thánh không?

Trước khi tôi rời Uganda, ông cha bạn cho người làm thịt một chú heo con và sẵn dịp cho đám trẻ con trong giáo xứ được ăn một bữa thịt heo mà lâu lắm chúng mới có cơ hội. Trong lúc kéo ghì heo con ra khỏi chuồng, con heo mẹ lồng lộn mãnh liệt trước tiếng gào thét của heo con. Nếu xổng chuồng, tôi chắc chắn con heo mẹ sẽ chạy xông đến húc vào những người đang bu quanh con heo con. Tôi rất ngạc nhiên vì heo là một trong những động vật được liệt kê vào dạng có trí khôn kém, nhưng lòng thương cảm của heo mẹ đối với heo con phải làm tôi suy nghĩ lại về sự thánh thiêng của tương quan giữa các động vật. Trong trường hợp này, lòng thương cảm của một con heo mẹ có thể nói còn hơn cả một số con người. Xem một số chương trình TV Forensic Files, tôi phải lạnh người trước sự dã man và vô cảm của con người đối với con người. Tôi không bao giờ tưởng tượng được những cách thức giết người quá man rợ và tinh vi của con người để phi tan bằng chứng. Dưới cái nhìn của tâm lý học, con người được định nghĩa là một trong những sinh vật thông minh. Nếu có thông minh mà thiếu lòng thương cảm, thì con người quả là một động vật đáng ghê sợ và cần phải lánh xa trên hành tinh, điển hình là nhóm ISIS (The Islamic State of Iraq and Syria). Bất kể nơi đâu, con người nhân chi sơ tính bản thiện, nhưng con người vẫn luôn có một thú tính. Bởi thế nếu con người không được giáo dục và dạy dỗ cách đàng hoàn có nhân bản thì cái thú tính sẽ ngày càng thay thế cái nhân tính con người. Bạn nghĩ như thế nào khi sống trong một thành phố bị cúp điện tối tăm và không có cảnh sát và an ninh? Một khi không còn gì để sợ, con người bắt đầu bộc lộ thú tính của mình qua những hành vi cướp của, hiếp dâm và giết chóc lẫn nhau. Hành động quay lưng lại của Chúa Giêsu với người mù trong bài Phúc Âm muốn đưa chúng ta đến một nền văn minh chân thật và vững chắc đầy tính nhân bản. Lòng thương cảm với đồng loại mới chính là nấc thang đưa con người lên đến những giá trị cao thượng khác. Kiến thức chỉ là phương tiện giúp thăng tiến chất lượng cuộc sống con người. Chỉ cần mỗi một con người có lòng thương cảm cho một đồng loại kế bên thì cuộc sống cũng bớt đi đau khổ phần nào. Một xã hội hiện đại là một xã hội có đầy đủ tiện nghi vật chất. Nhưng một xã hội văn minh mới chính là một xã hội có nhiều bệnh viện, viện dưỡng lão, cơ sở bác ái, những dòng tu, những nguyện đường và những trụ sở chăm sóc những người nghèo vô gia cư. Ước gì đôi tai của chúng ta cũng nghe được như Chúa Giêsu: “Giêsu con vua Đavít xin thương xót con.” Đôi tay của chúng ta cũng làm được như Chúa chạm vào nỗi bất hạnh của những mảnh đời lầm thang. Và con tim của chúng ta cũng cảm thông được những đau khổ của những con người neo đơn bất hạnh.