Suy Niệm

– Lm. Giuse Maria Nguyễn Tuấn Long                       Câu chuyện Phúa Âm tuần này nói về Ladarô đói khổ và nhà phú hộ vô tâm. Điều này cho thấy sự đói nghèo, bất bình đẳng xã hội, và thờ ơ lạnh cảm là một thực trạng xã hội mà Chúa Giêsu đang phải đối diện và đấu tranh thay đổi. Hai tầng lớp giàu nghèo luôn hiện diện trong bất cứ mọi xã hội và thời đại con người. Với đại dịch và chiến tranh ở Ukraina đang còn hoành hành, sự nghèo đói đang càng trở nên trầm trọng. Dựa trên trang mạng của Tổ Chức Lương Thực và Nông Nghiệp Liên Hợp Quốc (Food and Agriculture Organization of the United Nations), nạn đói đang tác động giữa 702-828 triệu người trong năm 2021 (<2.5% Bắc Mỹ, 9.1% Á Châu, 5.8% Châu Đại Dương, 20.2% Châu Phi, 8.6% Châu Mỹ Latin-Caribean).  Riêng ở Hoa Kỳ, nạn lạm phát cũng đang là một áp lực vô hình khiến cuộc sống ngày càng khó khan hơn. Nếu ở đây mà còn gặp khó khăn, thì cuộc sống ở các quốc gia khác chắc chắn khốn đốn hơn nhiều. Có thể nói người dân ở các những nước giàu giống như người phú hộ vô tâm trước cảnh lầm thang khốn khổ của người nghèo. Thật khó hiểu mỗi khi thấy cảnh đồ ăn thừa dư bị vứt vào thùng rác hay đồ ăn chất đầy ắp tủ lạnh cho đến khi hết hạn rồi đem vất bỏ. Hầu như những thùng rác ở các nhà hàng luôn chứa đầy các thức ăn bị lãng phí trong khi đó những người ở các nước nghèo không có để ăn. Nếu mỗi công dân ở các nước giàu biết nghĩ đến, biết sang sẻ, hay biết sống tiết kiệm lại thì có lẽ trái đất và tài nguyên thiên nhiên sẽ bớt hoang phí rất nhiều. Sự hoang phí và thờ ở trước cảnh đói nghèo của kẻ khác vẫn luôn là vấn nạn từ thời xưa đến bây giờ. Đây không chỉ là vấn đề đạo đức lương tâm cá nhân mà còn là vấn đề của công bằng và bác ái xã hội mang tính tập thể. Qua Phúc Âm tuần này, mỗi người chúng ta nên xét lại lối sống của mình xem chúng ta có còn đồng cảm với những anh chị em Ladarô bất hạnh hơn mình không. Xin gợi ý việc đầu tiên chúng ta có thể làm là đừng lãng phí đồ ăn và chịu khó hãm mình để chia sẻ với những người bất hạnh chung quanh.

  – Lm. Giuse Maria Nguyễn Tuấn LongQuản lý tài chánh là một trong những vấn đề khó khăn nhất khi quản lý một giáo xứ vì đa số giáo dân thường dùng tiền mặt như xin lễ, tiền giỏ, đóng tiền học giáo lý, tiền mua nến hay tiền xin giấy chứng nhận v.v. Tiền bạc có một lực hút vô hình và nó dễ làm siêu lòng người theo thời gian khi sự chú ý quan tâm bị thả lỏng. Trong thực tế, nhiều giáo xứ bị ăn cắp tiền rất nhiều năm này qua tháng nọ. Rất buồn khi biết đó là sự thật, nhưng dẫu sao thì ai cũng là con người. Một trong nhóm mười hai do Chúa chọn còn có Giuđa huống chi chúng ta ngày nay. Bởi thế, giáo xứ nào mà có được những nhân viên trung tín và trung thực thì quả là sự chúc lành và là điều may mắn.Trong Phúc Âm tuần này, Chúa Giêsu nhấn mạnh sự trung tín không làm tôi hai chủ giữa Thiên Chúa và tiền bạc. Đây quả là một thử thách đầy cam go trong đời sống đức tin ở bất cứ nơi đâu Việt Nam lẫn Hoa Kỳ. Ở xứ sở này, nhiều người mang tiếng là chủ, nhưng đa số là chủ nợ và làm tôi cho công việc. Biết là tiền không mua được hạnh phúc, nhưng không có tiền cũng rất khó giữ được hạnh phúc. Bận bịu công việc thường là một trong những lý do chính mà nhiều người dùng để bào chữa cho việc không đến nhà thờ. Tại sao có giờ đi  giải trí xem các chương trình ca nhạc dài thâu đêm mà lại không có giờ tham dự thánh lễ? Thật ra lòng mình đã không muốn đến nhà thờ thì tất cả chỉ là lý do bào chữa. Ngược lại, dù bận cách mấy mà lòng khao khát Chúa thì vẫn có cách và có giờ đến thờ phượng Chúa. Trên nguyên tắc, đến nhà thờ cũng chỉ là một cử chỉ hành động đi đứng, nhưng có vẫn còn hơn không. Đến nhà thờ mà lòng trí không muốn thì cũng chỉ thêm nặng nề. Chúng ta thờ phượng ai thì lòng trí thường hướng về đó. 

– Lm. Giuse Maria Nguyễn Tuấn LongBạn có bao giờ gặp tình huống đi tìm cái mình cần mà mình không tìm ra trong lúc rất cần, đến khi xong việc thì cái mình cần lại hiện ra trước mắt không? Cảm giác của bạn sau khi tìm được nó như thế nào? Có thể không vui cho lắm vì nó không còn quan trọng như lúc đó. Nhưng nếu, đó là viên hột xoàn to hay một cọc tiền dày mà bạn tìm lại được thì sao? Đối với tôi, ô vui cực kỳ! Tuy nhiên, chuyện đó chưa bao giờ xảy ra trong đời. Điểm chính của Tin Mừng tuần này là niềm vui tìm lại được những gì đã mất.     Bạn có đồng ý là con người đang ngày càng mất niềm tin vào Thiên Chúa không? Cuộc sống có vẻ u ám và tiêu cực hơn trước không? Chúng ta không thể chối cãi là nạn dịch, lạm phát, và đảng phái chính trị đang làm cho cuộc sống càng thêm chán nản… Những tệ nạn xã hội ngày càng tràn lan đang phản ánh phần nào tâm lý và tư duy con người không còn kính sợ Thiên Chúa nữa. Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân gây ra những bất ổn nội tâm trong con người và trong xã hội. Một khi con người không còn kính sợ Thiên Chúa hay chẳng còn tin có đời sau nữa thì kẻ mạnh thường tự phong cho họ là thượng đế hiếp đáp kẻ yếu. Lương tâm đạo đức không còn nhạy bén nữa thì dĩ nhiên họ dễ nảy sanh ra ý tưởng và lý luận: mục đích bào chữa cho hành động (e.g., ăn cướp người giàu để nuôi thân hay giúp người nghèo được cho là hợp lý). Những vụ cướp phá rồi lừa lọc là những bằng chứng cho thấy lối lý luận vô luân này. Với cái lý luận này, con người đang đi quá xa rồi. Con người sẽ chỉ kiếm lại được sự bình an trong tâm hồn khi biết quay đầu và thật lòng hối cải, biết kính sợ Thiên Chúa, biết xấu hổ với những gì mình đã làm, và biết tận dụng tối đa lòng thương xót của Ngài. Tin Mừng cũng đang cho thấy là Thiên Chúa luôn ước ao điều đó. Ngài ước ao những tâm hồn bị thất lạc tìm ra được đường hướng quay trở về với chân lý của Ngài. Để xét nghiệm niềm vui của kẻ đã từng bị thất lạc và tìm lại được với Chúa, bạn nên tìm gặp những anh chị em đã từng sống trong tù hay trong nghiện ngập. Những câu chuyện và niềm vui trên khuôn mặt họ sẽ cho bạn thấy rõ hơn về niềm vui của kẻ biết đường về. Nếu cá nhân họ vui một, thì bạn nghĩ gia đình hay bố mẹ họ sẽ vui bao nhiêu? Hơn thế nữa, Thiên Chúa sẽ vui bao nhiêu? 

 – Lm. Giuse Maria Nguyễn Tuấn Long Mỗi khi mừng lễ Chúa Ba Ngôi, số ba—Cha, Con, và Thánh Thần—dễ liên tưởng chúng ta đến cụm ba của gia đình nhân loại—cha, mẹ, và con cái. Cách vận hành của ba Ngôi Thiên Chúa được đặt trên cơ sở hy sinh và vô vị lợi bản thân. Cũng cùng một ý nghĩa nào đó, mô hình gia đình cũng phản ánh hình ảnh Chúa ba ngôi khi người chồng cho đi tuyệt đối, người vợ đón nhận, và từ đó nảy sanh hoa trái tình yêu là con cái có cả hai nhiễm sắc thể (chromosomes) của cha và mẹ. Gần đây trang mạng Statista chuyên về các thống kê, bao gồm thống kê gia đình cho thấy con số ly dị có đà giảm từ 1980, nhưng đồng thời con số lập gia đình cũng có chiều hướng đi xuống. Điều gây chú ý ở đây là cái nhìn đạo đức của người Hoa Kỳ về ly dị: 79% coi ly dị có thể chấp được, 17% chống, và 4% tùy thuộc hoàn cảnh (Statista Research Department, 2021). Là người bình thường, chẳng ai muốn cưới hỏi và tính chuyện ly dị cùng lúc. Một khi bước vào hôn nhân rồi, đa số ai cũng có cùng một cảm giác bị mắc nghẹn quả táo như Ađam. Hôn nhân cực kỳ phức tạp bởi vì nó vừa là một nghệ thuật san bằng những khác biệt của nhau vừa là cuộc phiêu lưu đi tìm những tương đồng. Những tạp chí học giả và khoa học có đưa ra nhiều bài viết quan tâm đến hạnh phúc hôn nhân, một khái niệm được dựa trên nhiều yếu tố như tâm lý, giáo dục, tuổi tác, kinh tế xã hội, và tâm linh (Ziaee et al., 2014). Bên cạnh những yếu tố vừa kể trên, các tác giả cũng cho thấy sự thỏa mãn ân ái hay tình dục cũng là một yếu tố tối quan trọng liên quan đến hạnh phúc hôn nhân. Chuyện quan hệ thân mật vợ chồng có thể là một trong những đề tài rất tế nhị và nhạy cảm đối với nhiều gia đình gốc Á đông và Trung Đông. Trên thực tế, thần học thân xác (Theology of the Body) của thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nhấn mạnh tầm quan trọng của thân xác hữu hình giúp chúng ta khám phá và nhận ra tình yêu siêu hình liên kết với Thiên Chúa. Thông điệp Deus caritas est của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI sau này đào sâu hơn về mối tương quan giữa tình yêu vô vị lợi agape và tình dục eros. Cả hai đều đóng vai trò quan trọng trong hôn nhân, nhưng hơn bao giờ hết vợ chồng cần phải có chung tâm tình bác ái và tôn trọng nhau. Nếu tình yêu lẫn tình dục có pha tí ép buộc hay gượng ép, thì việc áp đặt đó không chỉ là thiếu bác ái xét về mặt tâm linh mà còn gây ra những tác động tiêu cực lâu dài sau này xét về mặt tâm lý. Bởi thế, lễ Chúa Ba Ngôi cũng nhắc nhớ chúng ta về một tình yêu cho đi vì người khác không đòi hỏi cho bản thân. Chính tình yêu vô vị lợi luôn là yếu tố gắn kết ba ngôi nên một vì bản chất của Thiên Chúa là tình yêu. Dưới ánh sáng Tin Mừng hôm nay, chúng ta cùng suy gẫm về mối tương quan giữa sự tôn trọng và bác ái. Bác ái trong sự thật phải luôn đi kèm với tôn trọng.

– Lm. Maria Giuse Nguyễn Tuấn LongCâu chuyện người con hoang đàng trong Phúc Âm của Luca (năm C) là một trong những câu chuyện xúc tích nhất Chúa Giêsu đã dùng để miêu tả tình thương và lòng thương xót của Thiên Chúa đối với con người. Ba nhân vật chính—người cha và hai anh em—phản ánh rất sắc nét về bản tính và tâm lý của mỗi người chúng ta thường ngày. Tình thương của cha mẹ dành cho con cái là vô biên. Ngược lại, con cái thường có thái độ ngông cuồng, vô ơn, bất hiếu, và thờ ơ trước tình thương và sự quan tâm của cha mẹ. Tuy nhiên xét theo chiều kích tâm lý, đó là chuyện bình thường vì ai rồi cũng phải lớn lên theo thời gian và trải qua nhiều kinh nghiệm mới từ từ nghiệm ra được tình thương. Hình ảnh và thái độ của hai anh em phần nào liên tưởng chúng ta đến tầm quan trọng của kinh nghiệm trong đời sống đức tin. Sống đạo mà không có những kinh nghiệm thực tiễn thì nó cũng là một mớ kiến thức dựa trên lý thuyết và giáo điều. Kinh nghiệm sống cho dù là tốt hay xấu luôn cần thiết cho niềm tin, nhưng nó cũng là một cảm nghiệm dằn vặt nghiệt ngã: một là bỏ hai là tin. Kẻ nào mạnh lòng tin sẽ trở về. Càng thực tâm ăn năn xám hối kẻ ấy càng nghiệm xâu hơn về tình thương của Thiên Chúa. Dưới đây là đôi nét về thái độ của hai anh em giúp chúng ta tự xét mình: Người anh                               Người em– Giận dữ kể công                   – Hồi tâm nghĩ lại– Tự cho mình tốt hơn             – Xấu hổ bản thân với                                                 những gì đã làm– So sánh với người em           – Chấp nhận ngang như                                                 người làm– Bất mãn không vào nhà        – Hy vọng quay trở về– Gần cha nhưng xa lòng        – Xa cha nhưng vẫn tin                                                 vào hy vọng– Chưa vấp ngã nên                 – Vấp ngã dẫn đến cảm thiếu thông cảm                      nghiệm tình thương Suốt bao năm nay chúng ta sống đạo, vậy chúng ta đang đồng hành với Chúa bằng thái độ của người anh hay người em? Nếu là người anh, thì chúng ta nên làm gì để cảm nghiệm sâu xa về tình thương Thiên Chúa? Nếu là người em, thì chúng ta nên làm gì để truyền đạt cảm nghiệm hồng ân đó?   

– Lm. Maria Giuse Nguyễn Tuấn LongTrong phần đầu Phúc Âm hôm nay, Chúa Giêsu nhấn mạnh đến sự ăn năn sám hối là điều kiện chính yếu để thoải khỏi hệ lụy diệt vong. Trong phần hai, Ngài hướng chúng ta đến lòng nhẫn nại của Thiên Chúa để đối chiếu với sự ăn năn con người. Hai điểm này được coi như là một giao thông hai chiều: Thiên Chúa kiên nhẫn với con người thì ngược lại con người phải biết ăn năn sám hối.   Một khi nói đến tình yêu thương của Thiên Chúa, chẳng có ngôn ngữ loài người nào đủ để diễn tả trọn vẹn tình yêu ấy. Tuy nhiên, tình yêu thương giữa cha mẹ và con cái có thể phần nào giúp chúng ta liên tưởng đến tình yêu của Thiên Chúa. Trước khi sanh con cái, hầu như ai cũng coi thường hay chưa hiểu thấu nỗi lòng của cha mẹ. Đến khi có con cái, ai cũng từ từ nghiệm ra tình yêu thương vô biên của cha mẹ. Cho dù đứa con mình sanh ra có hỗn xược đến đâu thì cha mẹ vẫn kiên trì yêu thương tha thứ. Càng vui mừng hơn khi đứa con hỗn xược đó biết nhận ra và tìm đường quay trở về bên cha mẹ. Nếu con người bình thường mà còn khoan dung đến thế, thì chẳng lẽ Thiên Chúa lại hẹp hòi với con người? Đến hôm nay, nhiều Kitô hữu chỉ chú trọng đến sự trừng phạt của Thiên Chúa hơn là suy gẫm sâu hơn về lòng thương xót của Ngài. Nếu chỉ chọn một  giữa sợ hãi và yêu mến Thiên Chúa, bạn sẽ chọn điều gì? Khi con cái đến với bạn, bạn muốn chúng sợ hãi mà đến hay vì yêu mến mà đến? Để đáp trả lòng khoan dung nhân từ của Thiên Chúa, ăn năn sám hối, đi xưng tội, tham gia việc bác ái là một trong những phương cách hữu hiệu chuyển quyết tâm thành hành động. Ăn năn mà thiếu hành động cũng chỉ là nửa vời. Chính hành động sẽ hun đúc quyết tâm và gia tăng thêm kinh nghiệm sống đạo để từ đó mối tương quan với con người sẽ liên kết mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa. Phương cách linh thao này đã và đang được chứng minh rất cụ thể qua đời sống các thánh như Vinh Sơn, Anphonsô, Phanxicô, Mẹ Têrêsa, Elizabeth Ann Seton v.v. Hơn nữa, càng dấn thân vào những công việc bác ái thì càng dễ đẩy xa những quyến rũ bất chính vì mọi thời gian đều được lấp đầy bởi những công việc có ý nghĩa. Trên lý thuyết mọi sự nghe có vẻ đơn giản, nhưng khi dấn thân vào thì nó lại là một chân trời khổ ải mới. Đương đầu với những thử thách với lòng tin, cậy, và mến cũng là cách ăn năn sám hối vì định nghĩa của việc ăn năn không chỉ có thụ động chừa tội mà còn bao gồm chủ động tham gia vào những công tác bác ái từ thiện.