“Yêu Ngọt hay Yêu Ngặt” (Sweet Love or Tough Love)

– Lm. Kim-ĐăngCó một video của nhóm Sống Cao Thượng với tựa đề “Yêu Ngọt Hay Yêu Ngặt”, (dịch ra chữ từ tiếng Anh là “Sweet Love or Tough Love”).  Video clip này có thể giúp chúng ta hiểu được lời của Chúa dạy chúng ta trong tuần thứ XXI quanh năm này.   Hình ảnh của việc “Yêu Ngọt”, là hình ảnh của một em bé, khi chúng ta cho một cây kem mắt cháu sáng lên, cười tươi, và cháu ăn ngon lành! Nhưng nếu cha mẹ mà khôn ngoan, thì không phải lúc nào cũng cho con ăn kem.  Ăn sáng, ăn trưa, ăn chiều, bất cứ lúc nào cũng cho ăn kem thì sẽ làm hại sức khỏe của cháu. Bởi thế mà phải tập cho các cháu ăn cả rau, thịt cá và cả trái cây nữa thì các cháu mới lành mạnh được. Khi chúng ta bắt đầu tập cho cháu ăn rau, ăn cá, ăn thịt, thì có nhiều cháu không thích đâu, có khi còn khóc, dãy dụa, gào thét, không chịu ăn, mà chỉ đòi ăn kem. Nhưng mà cha mẹ khôn ngoan, thì không thể chiều con cái mãi được. Cho dù cháu có khóc, có gì đi chăng nữa thì cũng phải tập cho các cháu ăn nhiều món khác để cho con cái được khỏe mạnh, trưởng thành sau này. Vì vậy, khi mà chúng ta cho các cháu bé cây kem mà cháu tỏ vẻ tươi tỉnh, cảm ơn mình, hình ảnh đó diễn tả cái “Yêu Ngọt”. Yêu mà yêu cách ngọt ngào.  Còn khi chúng ta tập cho các cháu những điều tốt khác nữa, mà các cháu không chịu, nhưng chúng ta cứ vẫn tập cho bằng được, thì đó là ý nghĩa của “Yêu Ngặt” (Tough Love). Trong truyện cổ tích Việt Nam, truyện về Lưu Bình – Dương Lễ đã nói lên cái ý nghĩa giữa bạn bè với nhau cũng có lúc nên xử một cách “Yêu Ngặt” chứ không phải “Yêu Ngọt”, để có thể giúp nhau nên người. Điều đó giúp chúng ta suy gẫm vào Lời Chúa hôm nay. Bài đọc I, trích từ sách Tiên Tri Isaia (66:18 trở đi) nói lên một hình ảnh rất ngọt ngào về tình thương của Chúa với dân thánh của Chúa và với tất cả mọi dân tộc. Chúa nói là sẽ tập họp tất cả mọi dân tộc mọi ngôn ngữ lại, rồi họ sẽ đến để thấy được vinh quang của Chúa, rồi họ được những ơn này, ơn kia. Họ từ khắp các nơi đến bằng ngựa, bằng xe, bằng võng cáng, bằng lừa, lạc đà để về Núi Thánh của Chúa là Jerusalem. Và tất cả trong họ được những ơn lành của Thiên Chúa bằng cách này hay cách khác. Đó là hình ảnh ngọt ngào của tình thương của Chúa đối với dân Thánh của Ngài và cả các dân tộc khác. Tuy nhiên đến bài đọc II, thì chúng ta lại thấy cái nét khác về tình yêu của Thiên Chúa, đó là “Yêu Ngặt”. Vì bài trích thư gởi cho người Do Thái (12:5 trở đi) nói là, Chúa thương ai thì Chúa mới sửa dạy kẻ ấy, mà Ngài có nhận ai là con cái thì Ngài mới cho roi cho vọt.  Chính các bản gốc và bản dịch vẫn dùng chữ cho roi cho vọt giống y như câu ca dao của Việt Nam chúng ta nói là “Thương Con Cho Roi Cho Vọt; Ghét Con Cho Ngọt Cho Bùi”. Vì những điều mà Chúa kỷ luật chúng ta, Chúa răn dạy chúng ta, Chúa sửa phạt chúng ta, có khi Chúa đánh đòn chúng ta một chút, chỉ là để chúng ta giật mình mà không phạm sai trái, để tránh khỏi những đổ vỡ lớn trong cuộc đời của mình. Thư gởi cho người Do Thái nói rất là rõ ràng: “Vì cái tình yêu mà “Yêu Ngặt” này của Chúa, anh em hãy kiên trì để cho Thiên Chúa sửa dạy. Đó là cách của Ngài đối xử với anh em như những người con”. Thật vậy, có con cái nào mà cha mẹ không có sửa dạy bao giờ? Và đó là hình ảnh “Yêu Ngặt” mà chúng ta thấy được ở Chúa trong bài đọc II hôm nay. Rồi trong bài Phúc Âm trích từ Phúc Âm theo Thánh Lu-ca (13:22 trở đi) thì Chúa GiêSu cũng nhắc lại hình ảnh về sự “Yêu Ngặt” (Tough Love) rất rõ ràng là: “anh em hãy phấn đấu để qua được cửa hẹp, hãy đi qua cửa hẹp mà vào, vì có nhiều người tìm cách vào mà không thể được”. Để Chúa phải sửa phạt trực tiếp, thì lúc đó đau khổ lắm. Vậy khi chúng ta tự kỷ luật chính mình, là chúng ta đã hiểu được ý nghĩa “Yêu Ngặt” của Chúa. Khi mà chúng ta tự kỷ luật mình như vậy, là khi chúng ta đang sinh hoạt theo cái “Yêu Ngặt”; là chúng ta đang đi theo đường hẹp mà vào. Đó là điều Chúa chỉ dạy và khuyến khích. Còn những ai chỉ muốn chiều chuộng chính mình, lúc nào cũng muốn dễ dãi, thoải mái, lúc nào cũng muốn ích kỷ vơ vào cho mình, thì không xứng đáng với Nước Trời. Có những lúc ta thấy tình yêu của Chúa cho chúng ta thật ngọt ngào. Ngài chăm sóc chúng ta từng li từng tí, và ban tất cả những ơn lành cần thiết. Nhưng mặt khác, với tình “Yêu Ngặt” của Chúa, Chúa cũng muốn áp dụng nó cho chúng ta. Mà nếu chúng ta tự áp dụng cho chính mình bằng cách dấn thân; bằng cách hy sinh một chút, thì như vậy, cái phần Chúa phải sửa phạt của chúng ta thì tự nhiên nó sẽ nhẹ đi. Đó là cách thức của chúng ta đáp lại tình yêu … [Read more…]

Hãy Yêu Thương Kẻ Thù

– Lm. Joseph Kim ĐăngChúa Giêsu dạy các môn đệ của Ngài rằng: “Hãy yêu thương kẻ thù của mình, hãy làm điều tốt cho những kẻ ghét mình, hãy chúc lành cho những kẻ nguyền rủa mình, và còn cầu nguyện cho những người đã bạc đãi mình, đối xử tàn tệ với mình”. Tất cả những điều ấy đều là những bài học nặng ký, nhưng riêng bài học “hãy yêu thương kẻ thù của mình” thì đó là điều vượt ra ngoài giới hạn của con người. Tức là nó không còn là ở cấp độ con người nữa, mà là ở cấp độ thần tiên rồi.   Là loài người, tha thứ cho kẻ thù thì chúng ta có thể làm được, hay giúp đỡ kẻ thù một chút khi họ gặp khốn khó thì cũng còn hiểu được. Nhưng để yêu thương kẻ thù, thì tâm lý con người không thể làm nổi. Chỉ có ơn Chúa, chúng ta mới làm được. Gần như không hề có tôn giáo nào, không có một triết học nào dạy người ta yêu thương kẻ thù cả. Chỉ có Chúa Giêsu dạy chúng ta, dạy môn đệ của Ngài “yêu thương kẻ thù”. Đây là điều rất thần thánh từ trên trời, chứ loài người có bao giờ nghĩ ra chuyện “yêu thương kẻ thù của mình”?Trở lại bài đọc I phụng vụ Lời Chúa hôm nay, lấy từ sách Tiên Tri Sa-mu-en kể về chuyện vị tướng trẻ David tha thứ cho vua Saolê. Khi Saolê có lòng nghi kỵ, định giết David, vì sợ David chiếm ngôi, thì David bỏ chạy và Saolê đuổi theo để giết. Có lúc Saolê quá mệt nên ngủ trong một hang đá, và David cũng trốn ở hang đá đó. Đây là cơ hội tốt để trả thù lại Saolê, nhưng David đã bỏ qua không lấy mạng ông. Tuy nhiên, trong bài Phúc âm hôm nay, Chúa dạy chúng ta ở cấp cao nhất của sự tha thứ, đó là “yêu thương cả kẻ thù”, và điều này thật khó hiểu với chúng ta phải không? Sách Sáng Thế Ký cho chúng ta biết rằng, loài người được dựng nên theo hình ảnh của Thiên Chúa, chỉ điều đó không thôi đã là quý lắm rồi; nhưng khi Chúa Giêsu xuống thế làm người và cho các môn đệ được làm anh em với Ngài, thì điều đó đã nâng con người lên một bậc cao hơn, đáng quý hơn. Hay nói cách khác, Chúa Giêsu đồng hóa chúng ta để chúng ta được làm con cái của Thiên Chúa, qua việc Ngài dạy chúng ta đọc “kinh Lạy Cha”. Vì loài người đã được Thiên Chúa dựng nên theo hình ảnh tốt đẹp này, mà lỡ có những ai làm hình ảnh đó củaThiên Chúa xấu đi trong họ, thì chúng ta cũng không có quyền ghét họ. Nếu như, bao lâu chúng ta có thể chăm sóc giúp đỡ họ, và điều cao cấp nhất đó là yêu thương họ như chính Chúa yêu họ, thì chúng ta đã bắt đầu trở thành những môn đệ đích thực rồi. Chỉ khi nào chúng ta ngẫm nghĩ ra được rằng, Thiên Chúa đã tạo dựng chúng ta theo hình ảnh của chính Ngài, và tất cả chúng ta được làm con cái của Ngài, thì lúc đó chúng ta sẽ dễ bỏ qua cho nhau hơn. Vì vậy, câu chuyện sau đây sẽ giúp chúng ta hiểu lời dạy của Chúa Giêsu nhiều hơn: Một bà mẹ trẻ đang làm bếp, thì đứa con chạy đến nói: “Mẹ, em nó đánh con đau quá!” rồi khóc bù lu bù loa. Người mẹ chạy ra và bảo: “Con đau ở đâu? đưa mẹ xoa cho bớt đau”. Sau đó đứa con mới hỏi mẹ: “Em nó đánh con, thế bây giờ con chạy ra đánh em một cái, cho nó công bằng, cho nó huề nhé mẹ?”. Người mẹ nói với con rằng: “Không, con không nên đánh em”. Đứa con hỏi lại: “Tại sao vậy mẹ?” Người mẹ trả lời: “Khi em đánh con, con bị đau, thì mẹ cũng đã bị đau một lần rồi. Nhưng nếu bây giờ con trả thù, con đánh lại em cũng y như vậy, thì mẹ sẽ phải chịu đau đến hai lần. Nếu con bỏ qua cho em, thương em, thì con bị đau có một lần, và mẹ cũng chỉ đau có một lần; thay vì con đánh lại em, thì mẹ sẽ phải chịu đau đến hai lần”. 

Phúc Thật Tám Mối

– Lm. Joseph Kim ĐăngBài Phúc Thật Tám Mối do chính Chúa Giêsu giảng và được cả hai Thánh ký là Lu-ca và Mát-Thêu ghi lại.   Thánh Lu-ca ghi lại trong Phúc Âm của Ngài (6.17-26): “Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó, vì nước trời là của họ…” Nhưng Lu-ca chỉ ghi lại có 4 điều phúc. Gần đây Giáo Hội sắp xếp lại bài đọc trong năm, thì bài Phúc Thật Tám Mối này được dùng trong nhiều thánh lễ khác nhau, để nói lên rằng: Thiên Chúa chúng ta là Thiên Chúa của các phúc lành.   Thiên Chúa chỉ chờ những cơ hội trong cuộc đời chúng ta để Ngài ban thêm nhiều phúc lành cho chúng ta. Thật ra Thiên Chúa ban cho chúng ta nhiều mối phúc lắm chứ không phải chỉ có Tám Mối. Người ta gọi Phúc Thật Tám Mối cho thuận miệng dễ nhớ. Riêng ngày hôm nay chúng ta chỉ chú tâm đến một điều trong “Phúc Thật Tám Mối” để chúng ta suy gẫm sâu xa hơn. Đó là “phúc cho những ai có TINH THẦN nghèo khó, vì Nước Trời là của họ“. Vào thời xưa nói chung, hay thời của Chúa Giêsu nói riêng, có rất ít người giầu, chỉ có một vài người thuộc Hoàng Gia có họ hàng thân thuộc với nhà vua, hoặc một vài thương gia mới giầu có. Còn lại tất cả dân chúng đều nghèo, và thời đó chưa có giới trung lưu (middle class). Chính vì thế mà những người giầu muốn bảo vệ quyền lợi của họ, thì họ thường bóc lột cách này, cách khác, hay họ phải mua lấy chức tước để cai trị người khác. Đó là tình hình xảy ra mấy ngàn năm trước, vì vậy mà người nghèo là người bị thiệt thòi đủ mọi điều, và họ thường bị khinh khi, bóc lột bởi giới nhà giầu. Chính vì thế mà Chúa nói lên cái phúc đầu tiên, là cho tất cả những người nghèo. Thật ra đó gần như là tất cả dân chúng, vì đại đa số đều nghèo, “Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó, vì nước trời là của họ”. Câu của bản gốc chỉ là “Phúc cho những ai nghèo khó”, nhưng các học giả muốn dịch câu cho trơn, thì viết là “Phúc cho những ai có TINH THẦN nghèo khó”, bởi vì có sự móc nối điều Chúa dạy về những người nghèo khó này, với phúc lành của Chúa dành cho những ai trông cậy Ngài. Đây là chủ đề rất lớn – chủ đề “Người nghèo của Thiên Chúa” hay “Người nghèo của Giavê”. Chủ đề trên không lưu tâm gì mấy đến việc người ta có của cải nhiều hay ít. Điều quan trọng là họ có trọn “Niềm Trông Cậy” vào Thiên Chúa hay không. Cho nên đối với người nghèo của Giavê – của Thiên Chúa, cho dù Chúa cho họ nhiều hay ít,  hay ở trong bất cứ hoàn cảnh nào thì họ vẫn không đổi lòng, vẫn luôn trông cậy vào Thiên Chúa. Đó là hình ảnh người nghèo của Giavê mà Kinh Thánh nhắc tới, chứ không phải chỉ nói đến người nghèo về địa vị, tiền bạc. Điều này cũng nhắc nhở chúng ta về chủ đề “người nghèo” trong bài kinh Magnificat. Đức Mẹ cũng nói lên sự tương phản giữa giầu và nghèo, sự đối lập giữa những kẻ có quyền hành, và những kẻ bị bắt nạt, bị bách hại. Magnificat cũng phản ảnh thật mạnh mẽ chủ để “Người nghèo của Giavê” khi Đức Mẹ nói “kẻ đói nghèo Chúa ban của dư đầy, còn người giầu có thì đuổi về tay trắng.” Yếu tố đối nghịch trong kinh Magnificat và trong “Phúc Thật Tám Mối” có nhiều nét rất giống nhau, vì có cùng một chủ đề “Người nghèo của Giavê”. Vì vậy, để có một kết luận có ích lợi cho chúng ta, lần này chúng ta nhắc nhở nhau, nhắc nhở chính mình, cố gắng học lấy một điều thôi, đó là dốc lòng trông cậy vào Thiên Chúa. Dù Chúa cho mình giầu, hay vẫn còn nghèo. Khi khỏe mạnh, cũng như những lúc ta bị bệnh tật, khi ta thành công hay thất bại, lúc nào ta cũng tập luyện trông cậy vào Chúa, luôn  trọn niềm tin tưởng vào Chúa, thì chúng ta sẽ được liệt vào loại  “Người nghèo của Giavê” – “Người nghèo của Thiên Chúa” và cái phúc mà ta được nhận sẽ là  “Nước Trời là của họ”, điều mà do chính Chúa Giêsu dạy và hứa với chúng ta và Ngài đã hứa, thì chắc chắn Ngài sẽ ban cho chúng ta.

Mẻ Cá Lớn

– Lm. Joseph Kim ĐăngVào khoảng thời gian này năm trước, tôi đang thoải mái đọc sách ở kè đá ngoài bờ biển Long Beach, thì có một bà mẹ trẻ, bế một đứa con trai khoảng 4 tuổi đến hỏi thăm. Khi đến gần, bà mới khám phá ra tôi không phải cùng là người da trắng, hình như bà cũng ngại ngại, vì bà từ xa đến và không quen gặp người Á Châu. Bà ta hỏi vội: “Xin lỗi ngài, tôi đang lạc đường, và ngài có nói được Tiếng Anh không?”. Tôi trả lời: “Tôi cũng nói được một chút Tiếng Anh”. Sau đó bà hỏi thăm, rồi chúng tôi nói chuyện với nhau, tôi mới biết là cả gia đình bà sắp đi Phi Châu. Tức là cả hai vợ chồng bà và cháu nhỏ 4 tuổi qua đó để truyền giáo trong vòng vài năm.   Bà chia sẻ: “Chúa ban cho chúng tôi nhiều quá. Chúng tôi biết ơn Chúa, chúng tôi muốn hy sinh một vài năm để mang niềm vui, mang hạnh phúc đến cho người khác. Vì vậy mà chúng tôi muốn sang Phi Châu để truyền giáo”.   Điều mà bà chia sẻ với tôi, đã nhắc nhở tôi về một nguyên tắc tâm lý phổ thông. Đó là, những ai đã cảm thấy mình nhận được nhiều, thì họ sẵn sàng cho đi một cách dễ dàng hơn.Còn những ai cảm thấy là mình chưa nhận được đủ, thì lúc nào cũng cố gắng vơ vét cho mình. Gia đình trẻ này cảm thấy đã nhận được ơn Chúa quá nhiều, cho nên họ tìm cách đi truyền giáo, giúp cho những người khác được biết đến Chúa, được hạnh phúc như họ đã cảm thấy trong đức tin của họ.Vì vậy mà câu chuyện này trở lại trong trí nhớ của tôi khi tôi chuẩn bị cho bài giảng trong tuần thứ V hôm nay. Bài Phúc Âm hôm nay vẽ ra hình ảnh những người đánh cá ở Galilê thời đó… Khi họ nhận được mẻ cá lớn, đáng ra họ vẫn tiếp tục đánh cá để làm giàu chứ nhỉ? Nhưng không phải vậy! Câu chuyện rất thú vị ở Capernaum ngày hôm đó là, ở ngoài chợ, chỗ nào cũng thấy cá, mà cá rất lớn. Và mọi người trầm trồ nói với nhau rằng: “Ủa! Sao lâu nay đâu có thấy những con cá lớn như vậy, mà lại rất là nhiều nữa? Nhưng hình như không ai có thể giải thích, cho đến khi có một số người nói: “Cá đây là từ những người thuyền chài ở Galilê đó”. Người ta bắt đầu đi tìm họ, nhưng những người đánh cá xứ Galilê đã biến đâu mất, không còn ở đó nữa? Đến khi họ ra bờ biển tìm những người đánh cá Galilê này thì cũng không thấy họ ở đâu, chỉ thấy họ bỏ lại đằng sau tất cả thuyền bè, lưới chài còn họ đã đi mất. Lúc đó mọi người mới bắt đầu giật mình ngẫm nghĩ: hình như còn có một cái gì đó lớn hơn những mẻ cá lớn này (?), cho nên, họ bắt đầu nhận ra có một điều gì đó còn cao cả, quý giá hơn là cái mẻ cá lớn đã làm mọi người trầm trồ khen ngợi.