Bài Giảng

Ngày xưa, nếu đi xuống miền Tây, vô những vùng hẻo lánh, có thể bạn sẽ nghe những câu như: “Ê Tám, vô làm một ly mậy!” Mấy ông nhậu rất là hiếu khách! Rượu ngon phải có bạn hiền. Khi vui thì muốn có người chung vui, lúc buồn cũng muốn có người chia buồn, không vui không buồn thì phải có người để chia cái không vui không buồn. Hiếu khách là một đặc tính trong văn hóa Việt Nam. Hơn nữa, hiếu khách còn là một biểu hiện của nhân đức quan trọng nhất trong Kitô giáo, đó là đức Bác Ái. Lời Chúa hôm nay dạy chúng ta về giá trị của sự hiếu khách. Có một gia đình ở Su-nêm mời ngôn sứ Êlisêu đến cư ngụ trong nhà mình. Hơn nữa, họ còn chuẩn bị một căn phòng đầy đủ tiện nghi, để mỗi khi đi đến vùng đó ngôn sứ có chỗ nghỉ ngơi. Thiên Chúa đã tưởng thưởng cho lòng hiếu khách của họ; Ngài ban cho họ một con trai, thoát cảnh vợ chồng già không con. Chúa Giêsu dạy: “Ai đón tiếp một ngôn sứ, vì người ấy là ngôn sứ, thì sẽ được lãnh phần thưởng dành cho bậc ngôn sứ; ai đón tiếp một người công chính, vì người ấy là người công chính, thì sẽ được lãnh phần thưởng dành cho bậc công chính.” Và Chúa nói tiếp: “Và ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ một chén nước lã thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người đó sẽ không mất phần thưởng đâu.” Nói đến sự hiếu khách, chúng ta thường nghĩ phải áp dụng với khách đến nhà mình. Nhưng trước hết, hãy áp dụng với bạn bè, người thân, anh chị em, vợ chồng, con cái. Hãy dành cho họ một chỗ thoải mái trong sinh hoạt thường ngày của mình; trân trọng và yêu thương trong tình bác ái. Trong quyển “Reaching Out”, cha Henri Nouwen bàn về đức tính hiếu khách như sau: hiếu khách là tạo một môi trường thân thiện cho người khác có thể đến và đi tùy ý họ. Người hiếu khách biết lắng nghe và thông cảm với những đau khổ, trăn trở, cũng như những ước mơ của khách. Đồng thời, cũng biết khuyến khích họ cố gắng vượt qua trở ngại để vươn lên. Nói tóm lại, dùng kiểu nói của cha Nouwen, hiếu khách là để cho khách “hát bài hát của mình, nói tiếng nói của mình, và nhảy điệu nhảy của mình.” Lòng hiếu khách không chỉ có giá trị nhân bản, mà còn là một nhân đức trước mặt Chúa. Vì như Chúa Giêsu đã nói: “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy, và ai đón tiếp Thầy là đón tiếp Đấng đã sai Thầy.” -Lm. F.X. Bùi Ngọc Tỷ

Trong những cuộc biểu tình vừa qua, có một khẩu hiệu rất lạ: “silence is violence.” Tạm dịch: im lặng là bạo hành. Chúng ta thường nghe “im lặng là vàng”, nhằm đề cao sự quý giá của im lặng. Ở đây, khi trương biểu ngữ “im lặng là bạo hành”, có lẽ những người biểu tình muốn nói: chúng ta (= mọi người) phải lên tiếng chống lại bạo hành, vì im lặng chính là đồng lõa với bạo hành. Khẩu hiệu này khá cực đoan trong một hoàn cảnh xã hội và chính trị phức tạp như hiện nay. Dầu sao, nó cũng gợi ý chúng ta về sứ mạng ngôn sứ của người Kitô-hữu. Ngôn sứ Giêrêmia mà chúng ta nghe trong bài sách thánh hôm nay đã lên tiếng chống lại cả giáo quyền lẫn chính quyền thời đó, vì họ đã lạc xa đường lối của Thiên Chúa. Sứ điệp của Ngài quá thẳng thắn, vì thế Ngài bị bắt bớ, tù tội, lưu đày và giết chết.  Không phải Giêrêmia không biết sợ… Đã nhiều lần Ngài kêu than với Chúa vì đã trao cho Ngài một sứ mạng đầy nguy hiểm. Nhưng việc phải làm thì Ngài vẫn can đảm chu toàn, vì Ngài tin: “Đức Chúa hằng ở bên con, như một trang chiến sĩ oai hùng.” Trong bài Phúc âm, chúng ta nghe Chúa Giêsu an ủi các môn đệ khi Ngài sai họ đi làm chứng cho Nước Trời: “Anh em đừng sợ người đời… Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày; và điều anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà rao giảng. Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục.” Ngày nay, chúng ta không phải sợ bị bách hại như thời các thánh tử đạo. Nhưng nhiều lúc chúng ta ngại ngùng không muốn tuyên xưng đức tin trước mặt người khác trong chỗ làm, trong trường học, nơi tiệm ăn, hay trên chính trường. Khi phải bảo vệ sự thật hoặc phải lên tiếng chống lại những đạo luật và những dân cử vô luân, chúng ta trốn tránh. Sứ mạng làm ngôn sứ của những người cha trong gia đình mình đặc biệt quan trọng. Ơn gọi làm cha là một ơn gọi đầy thử thách. Người cha lãnh trách nhiệm dạy dỗ con mình trong đức tin. Nếu người mẹ là biểu tượng của sự âu yếm chiều chuộng thì người cha phải làm sao cho con cái hiểu được đúng sai tốt xấu. Đôi khi cũng phải dùng đến uy quyền và cả hình phạt. Nhưng người cha biết yêu con, sẽ không ngại uốn nắn con mình theo lẽ chính đường ngay. -Lm. F.X. Bùi Ngọc Tỷ

Aị đói không hẳn là một điều xấu. Có đói, ăn mới thấy ngon. Có tôi luyện trong gian nan thử thách mới thực sự nên người. Đó chính là điều Thiên Chúa đã làm với dân Israel khi dẫn dắt họ đi suốt 40 năm trong sa mạc, trước khi về Đất Hứa. Ông Môsê giải thích cho dân như sau: “Thiên Chúa các ngươi đã dẫn đưa các ngươi qua sa mạc suốt bốn mươi năm, để rèn luyện và thử thách các ngươi, để biết các điều bí ẩn trong lòng các ngươi và xem các ngươi có tuân giữ lề luật của Người hay không? Người đã để các ngươi vất vả thiếu thốn, và ban cho các ngươi manna làm của ăn mà các ngươi và cha ông các ngươi chưa từng biết tới, để tỏ cho các ngươi thấy rằng: Con người sống không nguyên bởi bánh, mà còn bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra.” Thiên Chúa đã thử thách lòng trung thành của dân. Ngài để cho họ đói và cho họ ăn. Ngài muốn khai mở lòng họ, cho họ thấy điều quan trọng nhất trong cuộc đời là tin tưởng và gắng bước theo chân Chúa trên cuộc lữ hành về Đất Hứa. Thiên Chúa cũng tôi luyện chúng ta bằng mọi gian nan thử thách và đau khổ trong cuộc sống. Ngài để chúng ta đói để thử thách lòng trung thành của chúng ta. Đồng thời Ngài cũng nâng đỡ và dìu dắt chúng ta, vì biết chúng ta yếu đuối và ngu muội. Ngài ban Lời hằng sống dạy dỗ chúng ta và ban bánh bởi trời là Mình và Máu Thánh Chúa nuôi dưỡng chúng ta trong cuộc lữ hành giữa sa mạc trần gian. Hôm nay mừng kính lễ Mình Máu Thánh Chúa, chúng ta hãy dành ít phút để suy niệm về thần lương bởi trời này. Thánh Augustinô giải thích tác dụng đặc biệt của bí tích Thánh Thể như sau: Thức ăn thường ngày chúng ta ăn sẽ bị tiêu hóa và biến thành máu thịt của chúng ta. Nhưng Mình Máu Thánh Chúa chúng ta lãnh nhận sẽ biến đổi chúng ta nên giống Chúa Kitô. Xem ra rước lễ không giống ăn cho no, mà giống ăn cho đói. Chịu lễ tuy là ăn vào, nhưng là ăn vào sự chết: “Mỗi lần ăn bánh và uống chén này, chúng con loan truyền Chúa chịu chết.” Nói cách khác, chịu lễ là hiệp thông với sự hy sinh của Chúa Kitô trên thập giá, là “cùng chết với Chúa Kitô để được cùng sống lại với Người.” Chết đi cái tôi của mình. Lột bỏ chính mình để Chúa Kitô Phục Sinh mỗi ngày mỗi lớn lên trong ta. Chịu lễ là ăn cho đói, cái đói hồng phúc, cái đói của tình yêu dâng hiến. -Lm. F.X. Bùi Ngọc Tỷ

Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống còn gọi là lễ Ngũ tuần (Pentecost). Lý do: sau khi Chúa Giêsu về trời, các môn đệ họp nhau mừng lễ Ngũ tuần của người Do thái. Chính trong ngày đó, Chúa Thánh Thần đã ngự xuống trên các ông. Hai sự kiện này mang cùng một ý nghĩa. Trong Do thái giáo, lễ Ngũ tuần được cử hành sau lễ Vượt qua 50 ngày. Lễ này kỷ niệm ngày Chúa thành lập Dân Do thái. Trước kia, họ là những bộ lạc và những sắc dân sống riêng lẻ dưới ách nô lệ Ai cập. Họ được Chúa cứu thoát. Dưới chân núi Sinai, Chúa ban cho họ Lề Luật, tức là Mười Điều Răn và đã chính thức nhìn nhận họ là một dân tộc, là Dân riêng của Ngài. Ngày Chúa Thánh Thần hiện xuống cũng có thể coi là ngày Dân riêng mới của Chúa, tức là  Hội Thánh, được chào đời. Hội Thánh đã được Chúa Kitô thai nghén và thông ban sức sống bằng Máu từ trái tim của Ngài (Gioan 19: 34). Hôm nay, Thần Khí của Thiên Chúa đổ xuống như những ngọn lửa, thanh luyện và đốt nóng trái tim họ. Họ mở bung các cửa ra dưới sức mạnh như gió bảo của Chúa Thánh Thần và bắt đầu say sưa loan báo Tin Mừng Chúa Kitô cho mọi người. Hôm ấy có rất nhiều khách hành hương đến Giêrusalem để mừng lễ. Họ thuộc nhiều chủng tộc và tiếng nói khác nhau. Điều rất lạ là mọi người đều nghe và hiểu được Tin Mừng bằng chính ngôn ngữ của họ. Họ đã tin và chịu phép Rửa. Trước kia là những người xa lạ, nay được Chúa Thánh Thần liên kết, họ hiệp nhất trong cùng một đức tin và một tình yêu. Phép lạ của ngày Chúa Thánh Thần hiện xuống đảo ngược một biến cố đã xãy ra trong thời Cựu Ước: việc xây tháp Babel (xem Stk c.11). Loài người muốn họp nhau xây một ngôi tháp cao tận trời, để bất cứ lúc nào họ muốn, họ cũng có thể giao tiếp với Thiên Chúa. Đang khi xây, Chúa làm cho ngôn ngữ họ trở nên bất đồng (babel có nghĩa là lộn xộn). Do đó, họ không còn hiểu nhau, khiến ngôi tháp bị bỏ dở. Thiên Chúa không phải là Đấng con người có thể yêu sách hoặc mua chuộc để Ngài làm theo những gì họ muốn. Tháp Babel là dấu chỉ của việc thiếu đối thoại, hiểu lầm, bất hòa và chia rẽ. Lễ Hiện Xuống là phép lạ của sự cảm thông, đón nhận, yêu thương và hiệp nhất. Là Dân Chúa chọn, chúng ta hãy xin Chúa Thánh Thần tiếp tục thanh luyện, đổi mới và đốt nóng lòng chúng ta bằng ngọn lửa tình yêu của Ngài.   -Lm. F.X. Bùi Ngọc Tỷ

Sau khi sống lại, Chúa Giêsu thường hiện ra với các môn đệ, nhằm củng cố đức tin non trẻ của họ. Hội Thánh sơ khai giống như một đứa trẻ sơ sinh, cần được ôm ấp, bú móm, che chở, nâng niu. Nhưng khi đứa trẻ lớn dần, cha mẹ cũng phải để cho chúng tự chăm sóc mình thì chúng mới trưởng thành được. Giai đoạn sơ sinh 40 ngày của Hội Thánh đã gần qua. Hôm nay chúng ta nghe Chúa Giêsu nói những lời từ biệt: “Chẳng bao lâu nữa, thế gian sẽ không còn thấy Thầy.” Và Ngài hứa: “Thầy sẽ không để anh em mồ côi… Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho anh em một Đấng Bảo Trợ.” “Đấng Bảo Trợ” là phiên dịch chữ Parakletos trong bản Kinh Thánh bằng tiếng Hy lạp. Chữ Parakletos có nhiều nghĩa: trạng sư, cố vấn, phù trợ, an ủi. Tất cả nói lên những tác động của Chúa Thánh Thần trong đời sống đức tin. Ngài soi sáng chúng ta biết cách cầu nguyện (Rm 8:26). Ngài ban nhiều đặc sủng (1 Cr 12:4). Ngài giúp chúng ta nên giống Chúa Kitô (2 Cr 3:18). Sách Công vụ Tông đồ và các Thánh Thư giải thích tường tận về các tác động của Chúa Thánh Thần. Những tác động của Chúa Thánh Thần cho thấy Chúa Kitô không xa lìa chúng ta. Ngày nay, Chúa Kitô không còn hiện diện cách hữu hình như khi còn tại thế. Nhưng Ngài vẫn sống và hoạt động trong Hội Thánh và trong các tín hữu bằng Thần Khí của Ngài. Ngài nâng đỡ, hướng dẫn, an ủi, bảo vệ, sưởi ấm lòng ta. Ngài là sự sống, là tình yêu, là sức mạnh, là sự khôn ngoan cho những ai đón nhận Ngài. Tưởng rằng đã xa, nhưng lại rất gần; còn gần hơn cả trước kia. Bởi vì Ngài cư ngụ trong sâu thẳm của lòng ta. Tuy xa mà gần. Tuy gần mà xa. Xa, vì rất khó cảm nhận sự hiện diện của Ngài. Mắt nhìn không thấy, tay sờ không được. Hoàn toàn không thể dùng cảm giác để nhận biết Ngài. Như có như không. Thiêng liêng. Ở giai đoạn hiện tại, chúng ta chỉ có thể gặp Ngài bằng đức tin. Sự khiêm tốn vâng phục và một tình yêu hy sinh sẽ giúp đức tin yếu ớt của chúng trưởng thành. Và nếu chúng ta kiên trì sống đức tin, Ngài sẽ cho gặp. Lúc đó chúng ta sẽ biết cách chắc chắn Ngài hằng yêu thương chúng ta. Chúa Giêsu đã hứa điều đó: “Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em sẽ giữ các điều răn của Thầy… Ai yêu mến Thầy, thì sẽ được Cha Thầy yêu mến. Thầy sẽ yêu mến người ấy, và sẽ tỏ mình ra cho người ấy.”   -Lm. F.X. Bùi Ngọc Tỷ