Author: Lm. Giuse Maria Nguyễn Tuấn Long

Sau lễ Tạ Ơn là những bài hát Noel được cất lên vang vảng trên các làn sóng radio. Càng gần đến Giáng Sinh, những tiếng nhạc thánh ca du dương càng làm cho tâm hồn trầm xuống và lâng lâng trong bầu khí thánh thiêng giữa mùa đông lạnh lẽo. Những cặp đang yêu nhau, chắc Noel đẹp lắm. Những cặp đang chia ly, chắc Noel cũng buồn. Đối với nhiều Linh mục, có lẽ lễ đêm Giáng Sinh là buồn nhiều hơn vui. Vui là mừng Chúa giáng sinh, nhưng buồn là buồn ngủ với lễ khuya và dài. Lễ tan thì ai về nhà nấy. Giáo dân thì về nhà. Linh mục thì về phòng tranh thủ ngủ sớm vì có lễ sớm hôm sau. Năm cuối cùng ở giáo xứ đầu tiên, tôi được cha chánh xứ chúc lành cho về Việt Nam đón Noel lần đầu tiên sau hơn 19 năm. Không những được cha xứ cho đi mà còn cho thêm tiền làm lộ phí. Tâm trí tôi lúc ấy vui mừng khôn tả như hài nhi nhảy mừng trong lòng bà Isave. Thánh lễ nửa đêm chật kín người. Sau lễ, ai cũng hối hả về nhà để ăn tiệc. Tôi cũng vội vã dắt chiếc xe đạp ra cổng thì gặp hai thầy Chủng sinh đang giúp xứ mời nán lại vui Noel. Thấy cảnh hai ông thầy côi cút với con gà luộc trên bếp, tôi cũng không đành lòng bỏ đi. Đêm đó anh em chúng tôi không cắt bánh mà là cắt gà mừng sinh nhật Chúa. Tàn tiệc, lọc cọc đạp xe từ Tân Bình về đến chợ Vườn Chuối, tâm hồn tôi như được phủ kín bởi bầu không khí Giáng Sinh thật êm đềm. Những làn gió đêm thổi nhè nhẹ càng làm cho tâm hồn thêm phơi phới giữa các lồng đèn sao lấp lánh. Những cảm xúc tuyệt vời khiến tôi phải đặt câu hỏi: Tại sao Thiên Chúa muốn làm người? Có bao giờ bạn hỏi tại sao Thiên Chúa muốn làm con người không? Hai chữ “Con” và “Người” không chỉ được dịch chính xác nhất từ tiếng Hy Lạp mà còn lột tả được sự khiêm nhường tuyệt đối của Thiên Chúa trong tiếng Việt. Được sanh ra, ai cũng muốn được làm ông này bà nọ. Thích làm cha chứ không thích làm tôi hay làm con thiên hạ. Vậy mà Ngôi Hai lại muốn làm Con Người. Chấp nhận làm Con là chấp nhận sự lệ thuộc, sự nhỏ bé và sự yếu đuối. Từ một người con trong cung lòng Mẹ, Chúa Giêsu đã trở thành Người. Người là đường, là sự thật và là sự sống….. Không ai làm người mà lại không làm con trước. Ngay chính Chúa Giêsu cũng phải làm Con trước khi làm Người. Trong đêm cử hành mầu nhiệm Giáng Sinh, mỗi người đừng quên tâm sự Chúa Giêsu Hài Đồng. Lạy Chúa, con cảm tạ Chúa đã cho con được sanh ra làm con của Ngài và ở trong Giáo Hội. Xin Chúa giúp con biết làm người khiêm nhường như Chúa. Biết sống là một người con hiếu thảo. Biết khiêm nhường là một con người yếu đuối. Chúc mừng Giáng Sinh Chúa!

Đồ con người không biết điều!” là câu nói trong lúc giận.  Chẳng đợi lúc giận mới nói thế mà bình thường có rất nhiều người thiếu tế nhị gây phiền phức đến những người chung quanh mà họ vẫn vô tư bình thường. Có những điều cần biết thì không biết, nhưng những điều không cần thiết thì lại biết rất nhiều. Dẫu sao thì người không biết điều vẫn còn khá hơn là hạng người không biết người biết ta. Muốn thành công ở Việt Nam không cần biết nhiều điều mà phải biết nhiều người. Ở Hoa Kỳ thì hầu như phải biết cả hai – biết điều và biết người ở mỗi địa vị. Đó là kinh nghiệm và sự khôn ngoan của trường đời. Ngoài hai điều này, thánh Gioan Tẩy Giả dạy chúng ta cần phải biết điều thứ ba, đó là biết ta. Biết chính ta là điều khó nhất trong ba điều. Đôi khi chúng ta cũng chẳng biết mình đang nghĩ gì và muốn gì. Bởi thế, những xáo trộn nội tâm thường gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến gia đình, cộng đồng và xã hội. Những bất ổn xã hội trên thế giới hôm nay là ví dụ điển hình cho thấy sự bất an trong tâm hồn con người. Con người đang có khuynh hướng loại bỏ Thiên Chúa ra khỏi những truyền thống và sinh hoạt thường ngày. Họ không muốn biết mình là ai. Ngược lại, họ đang ảo tưởng họ là một vị thần hay một đấng quyền năng nào đó. Bước vào tuần thứ ba của mùa Vọng, tất cả mọi Kitô hữu được mời gọi để trở nên như Gioan Tẩy Giả biết chấp nhận mình là một con người tầm thường bé mọn. “Đấng quyền năng hơn tôi sẽ đến.” Người phi thường là người biết và chấp nhận mình tầm thường. Trong thực tế, Thiên Chúa luôn làm những điều phi thường qua những con người rất ư tầm thường. Thực tế đang chứng minh điều này. Nhiều Linh mục hay giáo dân được mộ mến chẳng phải họ đã làm những chuyện phi thường mà chẳng qua là họ đang làm những công việc tầm thường đơn sơ với lòng yêu mến và kính sợ Thiên Chúa. Không bao lâu nữa chúng ta sẽ mừng sinh nhật Đức Kitô, món quà dâng tặng Chúa của bạn cho năm nay là gì? Cho tôi gợi ý ba phần quà: (1) hãy dâng tặng Chúa những hy sinh vất vả qua những công việc hằng ngày, (2) hãy luôn thờ phượng và kính mến Thiên Chúa, và (3) hãy hạ mình khiêm nhường trước Thiên Chúa và mọi người.

Một quốc gia được coi là hiện đại và phát triển là một đất nước có hệ thống hạ tầng cơ sở tốt. Hệ thống giao thông tốt cũng đồng nghĩa với nền kinh tế thịnh vượng vì các trao đổi buôn bán được lưu thông trôi chảy. Các hàng hóa đến với người tiêu dùng nhanh mà không bị hư thối. Cách đây 2.000 năm, đế quốc La Mã đã trở nên hùng mạnh nhất thế giới là vì họ có một hệ thống giao thông đường xá tốt để phục vụ những lãnh vực chính yếu như sau: di chuyển quân đội và quân nhu nhanh, thuyên chuyển những tài sản về Rôma dễ dàng, và kiểm soát các vùng bị cai trị chặt chẽ hơn. Bởi thế, người xưa có câu “Đường nào cũng về La Mã” (All roads lead to Rome). Đối với người Do Thái, sau khi tuyên bố lập quốc năm 1948, họ đã nhanh lẹ xây dựng đất nước họ trở nên một trong những quốc gia hùng mạnh trên thế giới chỉ hơn 60 năm sau. Dĩ nhiên hệ thống cơ sở hạ tầng của Do Thái thuộc vào hạng đứng đầu thế giới. Cứ mỗi khi xảy ra xung đột hay chiến sự với các quốc gia lân bang, quân đội Do Thái đều có mặt sãn sàng đối phó. Trong khi đó, tội nghiệp cho những con đường ở quê nhà hết ổ gà rồi lại đến chờ lún. Không biết đến bao giờ quê hương mình mới hết lún! >Hiểu được tầm quan trọng và chức năng của mỗi con đường, vậy thì con đường đến với Chúa hay Chúa đến với mình có tầm quan trọng như thế nào?  Con đường đời ai cũng gập ghềnh, quanh co và lên xuống. Đường có thẳng mà tâm không ngay thì cũng gập ghềnh khó đi. Ngược lại, đường có quanh co mấy mà lương tâm luôn ngay thẳng thì vẫn nhịp nhàng dễ đi. Một lương tâm trong sáng và thanh sạch sẽ làm cho những gót chân trên đường đời nhẹ đi và êm ái phần nào vì chính sự thanh thản của lương tâm là dấu chỉ Chúa và ta đang đồng hành đi đúng đường. Lạy Chúa, chúng con đã bước sang tuần thứ hai của mùa Vọng. Càng gần đến Giáng Sinh và cuối năm chúng con càng trở nên bận rộn với nhiều thứ. Xin Chúa giúp chúng con biết phân định thời gian và công việc để tâm hồn chúng con không trở nên bừa bộn khi nghênh đón Ngài. Amen.

Lại một lần nữa cả thế giới phải bàng hoàng trước những cuộc tấn công khủng bố ở Paris cách đây vài tuần. Nhiều thành phố lớn đã và đang ở trong tình trạng đề phòng cảnh giác cao. Nhiều người dân đang sống trong tâm trạng hoang mang lo âu và cảnh giác. Cũng một hành động tỉnh thức, nhưng tâm trạng của Kitô hữu bước vào mùa Vọng phải là niềm hân hoan mong chờ Đấng ban hòa bình. Biết là vậy, nhưng không phải vậy vì dẫu sao thì đám mây tang tóc và xung đột vẫn còn đang bao phủ trên đầu. Nếu nhìn kỹ lại dòng lịch sử nhân loại từ khi Cain giết em mình Abel, con người ngày càng trở nên man rợ và chiến tranh vẫn luôn tiếp diễn. Cuộc sống con người luôn chất đầy những nỗi âu lo sợ hãi. Mùa Vọng đến không chỉ để nhắc nhớ mà còn mang đến cho nhân loại một niềm hy vọng vững chắc được tìm thấy nơi Đức Kitô. Chỉ có Đức Kitô mới ban bình an thật sự cho nhân loại. Ước gì sự mong chờ Chúa đến sẽ lấy đi phần nào những lo âu sợ hãi trong tâm hồn mỗi người. Lạy Chúa, toàn thể Giáo hội đã bước vào mùa Vọng để chuẩn bị đón Ngài. Và Chúa biết là chúng con sống không thể thiếu vắng Ngài vì chỉ có Ngài chúng con mới có được sự bình an chân thật trong cõi lòng. Xin Chúa hãy thánh hóa thế giới và gia đình chúng con mỗi ngày. Xin Chúa soi sáng và rót tràn bình an trong tâm hồn của mỗi người chúng con trong suốt mùa Vọng này. Amen.

Trong âm nhạc có bảy nốt: DO-RE-MI-FA-SOL-LA-SI, nhưng hầu như tất cả chúng ta từ già trẻ lớn bé ai cũng đều biết đến hai nốt DO và LA là ĐÔ-LA. Chẳng ai còn lạ lẫm ở đời này đồng tiền vẫn là một ông vua có nhiều hạ thần nhất trên mặt đất. Bạn có đô-con cách mấy cũng chẳng bằng đô-la. Bạn có tửu rượu mạnh đô bao nhiêu cũng vẫn thua đô-la. Đồng tiền hầu như vẫn thống trị mọi hoạt động hằng ngày của con người. Nhiều người già ốm gần chết mà vẫn còn bị Đô-vật huống chi là giới trẻ tránh sao cho khỏi Đôla. Bởi thế, cái vấn nạn của nhiều người ngày nay là làm cách nào để kiếm tiền nhiều và nhanh, nhưng không phải làm việc nhiều. Mơ trúng vé số, cờ bạc hoặc lường gạt là một trong những cách thường được nghĩ đến nhiều nhất. Nhiều người bỗng nhiên trở nên giàu có là nhờ chơi chứng khoán, nhưng cũng vì nó mà nhiều kẻ đã ra bần cùng hoặc tự kết liễu đời mình. Bởi thế, đồng tiền nào cũng đều có hai mặt, nhưng chẳng có mặt nào là tươi cười với mình. Nhân ngày mừng kính lễ Chúa Kitô Vua để khép lại một năm phụng vụ, Giáo hội mời gọi tất cả mọi Kitô hữu xét lại vị trí hoặc chỗ đứng của hai ông vua – Thiên Chúa và tiền bạc: Ai đứng đầu? Chỉ có Thiên Chúa là đứng ở vị trí cao nhất. Ngài không cho chúng ta sự giàu sang phú quý vì đó chỉ là tầm thường. Những điều Ngài ban như sự bình an, hạnh phúc và sự tha thứ thật sự là phi thường vì có tiền chưa chắc đã mua được. Tiền bạc chỉ là phương tiện giúp ta khám phá những giá trị vĩnh cửu đó ở đời này qua sự bác ái và san sẻ. Trong lúc này, nếu bạn vẫn còn tin vào ông thần tài hoặc một ông thần nào đó, bạn có bao giờ tự xét lại niềm tin của mình không? Thật ra, Thiên Chúa của chúng ta là một vị Vua rất hiền từ và dễ dàng. Ngài chẳng đòi hỏi chúng ta phải làm gì quá giới hạn khả năng con người. Tôi thiết nghĩ Ngài chỉ muốn chúng ta hãy tiếp tục thờ phượng Ngài qua những công việc hằng ngày bằng đôi tay và khối óc, nhưng tâm hồn phải luôn hướng nghĩ về Ngài.

Trước những thay đổi khác thường của thời tiết và thiên tai lũ lụt, cộng đồng khoa học và các nhà nghiên cứu khí hậu ngày càng có vẻ bị thuyết phục bởi sự hâm nóng toàn cầu. Ngay cả chúng ta cũng lấy làm khó hiểu tại sao bây giờ là mùa thu nhưng khí hậu vẫn có hôm nóng như mùa hè. Có nơi thì bị lũ lụt trong khi đó California vẫn đang nhức đầu vì hạn hán. Lời Chúa hôm nay chẳng những không giải thích được những hiện tượng mà có vẻ còn gây thêm nỗi hoang mang lo lắng cho người đọc trước những hiện tượng đang xảy ra hằng ngày. Nhiều nhà giảng thuyết có vẻ thích dùng những hình ảnh của ngày tận thế để gởi đi những thông điệp ăn năn thống hối đến người nghe. Câu hỏi được đặt ra là tại sao chúng ta cứ phải sống trong lo sợ của ngày tận thế? Tận thế hay tạ thế cũng chẳng khác nhau gì mấy vì cuối cùng con người ai cũng phải chết. Nếu chúng ta chuẩn bị kỹ càng cho một sự chuyển tiếp, thì tạ thế hôm nay, ngày mai hay đến tận thế cũng chỉ khác nhau ở mốc thời gian, nhưng không thay đổi được tình trạng con người. Vậy thì Lời Chúa hôm nay phải được hiểu như thế nào? Câu trả lời là hãy vững tin vào tình thương của Thiên Chúa và chuẩn bị kỹ càng cho ngày về vì “Thế hệ này sẽ chẳng qua đi trước khi mọi sự đó xảy đến. Trời đất sẽ qua đi, nhưng lời Thầy nói sẽ chẳng qua đi. Còn về ngày đó hay giờ đó, thì không một ai biết được.” Cuộc đời này rất ngắn ngủi và mỏng giòn, chúng ta hãy cố gắng sống cho trọn vẹn ý nghĩa của mỗi ngày.

Cha phó ở giáo xứ tôi có kể một câu chuyện về cuộc đối thoại giữa hai tờ giấy bạc $100 và $1 đôla. – Ông chủ mày có xộp không? Tờ $1 hỏi tờ $100. – Quá xộp! Tao được đến shopping, đi đổ xăng, vào nhà hàng rồi còn ghé vào massage nữa. Tờ $100 trả lời. – Còn mày thì sao? Tờ $100 hỏi lại. Tờ $1 xụt xùi tủi thân đáp: Chán thấy mồ! Tao chỉ được đến nhà thờ mà thôi. Nhiều người vẫn cho rằng mỗi thúng tiền xin được là nhiều và đủ để nuôi cha và giáo xứ. Chỉ có những thiện nguyện viên đếm tiền cho nhà xứ mới hiểu được nỗi buồn của cha xứ trong lúc này. Trong suốt nhiều thập niên liên tiếp, tờ 1 đôla vẫn luôn thống trị theo số lượng ở rất nhiều giáo xứ. Có nhiều lý do giáo dân chỉ bỏ $1: kinh tế gia đình còn eo hẹp, tiết kiệm tiền cho con vào đại học, tôi chỉ đi lễ ở giáo xứ này nên không có trách nhiệm đóng góp v.v. Bên cạnh đó, vẫn có người cho rằng việc bỏ tiền nhà thờ là làm ơn cho Chúa thay vì là một hành động tri ân, công bằng và bác ái. Nếu chúng ta suy gẫm sâu vào bài Phúc Âm hôm nay, Chúa Giêsu đã khen hành động của bà goá không phải vì bà ấy đã cho nhiều mà là bà ấy đã thật sự cho đi. Bà ấy đã biết nghĩ đến những chi phí tốn kém mà Đền Thờ cần để trang trải. Bà ấy đã cho vì yêu, không phải vì thừa. Trong thực tế, truyền thống dâng lên Thiên Chúa 10% hoa lợi của mình đã có từ thời Cựu Ước xa xưa: “Thập phân trên đất đai: do giống gieo trên đất, hay hoa quả cây cối, là của Yavê, đó là của thánh dâng cho Yavê” (Lêvi 27:30, Thứ Luật 14:22-29). Công tâm mà nói, là chánh xứ, cá nhân tôi cần tiền để trang trải và bảo trì nhà Chúa, nhưng thực chất, Thiên Chúa chẳng bao giờ cần đến tiền của chúng ta vì tất cả những gì mình đang có như sức khoẻ, tài năng và tiền bạc cũng đều là hồng ân Ngài ban cho mà thôi. Bởi thế, việc bỏ tiền thau hàng tuần không chỉ đơn thuần là hành động bác ái mà còn là bổn phận Kitô đối với Thiên Chúa và trả lẽ công bằng cho giáo xứ chúng ta đang sinh hoạt. Mỗi khi chúng ta đi ăn nhà hàng cho dù ngon hay dở, phục vụ tốt hay kém, chúng ta ít nhiều cũng lịch sự bỏ lại $1 đôla tiền tê (ngôn từ của làng Nail). Trong trường hợp tệ lắm lắm, chúng ta bực bội không bỏ lại một đồng tê nào hết thì chúng ta cũng phải trả tiền ăn và tiền ăn vẫn nhiều hơn một đồng. Như vậy, chúng ta có cảm thấy công bằng với $1 đôla hằng tuần trong mỗi bữa tiệc thánh không? Chúng ta bỏ tiền vào nhà thờ là để tạ ơn Thiên Chúa hay là vì ông cha bà sơ hay cho riêng mình? Mỗi người chúng ta hãy can đảm nhìn lại chính mình và tự vấn: Lạy Chúa, con có sống công bằng với những gì Ngài đã và đang ban cho con chưa? Con có chu toàn trách nhiệm với Ngài, với giáo xứ và với những anh chị em chung quanh con chưa? Một sự ngẫu nhiên hai vị thánh trứ danh Ambrôsiô và Phanxicô Assisi đều có chung một nhận xét. Thánh Ambrôsiô đã nói: “Người giàu có cho người nghèo khó không phải là bố thí làm ơn mà là trả nợ.” Và thánh Phanxicô, “Nó sẽ được cho là ăn cướp về phần chúng ta nếu chúng ta không cho những ai đang có nhu cầu cần hơn chúng ta.”

Mỗi khi cử hành bí tích Rửa Tội, tôi thường hỏi các bậc phụ huynh: Anh chị uớc ao con cái mình sẽ như thế nào trong tương lai? Dĩ nhiên cha mẹ nào cũng đều có chung một nguyện vọng: “Dạ con muốn nó sau này được thành công, hạnh phúc, vui vẻ và ngoan ngoãn.” Thật lòng mà nói, trong suốt hơn 7 năm Linh mục rửa tội cho các cháu, chưa có câu trả lời nào làm tôi thỏa mãn. Tuy nhiên, tôi vẫn nuôi hy vọng, mong chờ và ước ao rằng một ngày nào đó sẽ có một cha mẹ trả lời: “Thưa cha, không chỉ thành công trong cuộc sống, con ước ao con của con sẽ thành thánh trong tương lai.” Sống trở nên thánh, có khó lắm không? Giáo Hội mừng kính các Thánh là để giúp giáo dân ý thức được sự hiện diện của Thiên Chúa trong thế gian qua cách sống và hành động của các ngài. Tất cả các thánh cũng đều là những con người yếu đuối như chúng ta, nhưng khác với chúng ta, các ngài có một lòng quyết tâm sống chứng nhân Lời Chúa một cách rất mãnh liệt. Nếu các bậc cha mẹ Công giáo luôn ấp ủ những hoài bảo nên thánh cho riêng mình, thì chắc chắn con cháu trong gia đình ít nhiều sẽ được hưởng lây những ơn phúc bởi một người có tâm niệm thánh. Nhưng thực tế xã hội hôm nay đang cho thấy những điều ngược lại. Nhiều cha mẹ chỉ đặt nặng con mình phải thành công thay vì thành nhân. Thành tài chứ không thành thánh. Phải khôn trước rồi ngoan sau. Nhiều học trường hôm nay chỉ cho các học sinh kiến thức nhưng không dạy họ về nhân đức. Nhiều xã hội chỉ coi trọng những nhân vật biết kiếm sống, nhưng lại coi nhẹ đến cách sống của họ. Là con người, các thánh đã từng trải qua những thăng trầm của cuộc sống trần tục. Trong bất kỳ mọi hoàn cảnh, các ngài đã biết dùng Lời Chúa làm sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn thử thách. Ngược lại, ân sủng của Thiên Chúa cũng luôn luôn đồng hành với các ngài. Vậy là con người như các thánh trên trời, chúng ta có dám nghĩ một ngày nào đó tên tuổi của chúng ta cũng được ghi trong quyển sổ phong thánh của Giáo hội không? Nhưng trước tiên, chúng ta có muốn trở nên thánh không?

Trước khi tôi rời Uganda, ông cha bạn cho người làm thịt một chú heo con và sẵn dịp cho đám trẻ con trong giáo xứ được ăn một bữa thịt heo mà lâu lắm chúng mới có cơ hội. Trong lúc kéo ghì heo con ra khỏi chuồng, con heo mẹ lồng lộn mãnh liệt trước tiếng gào thét của heo con. Nếu xổng chuồng, tôi chắc chắn con heo mẹ sẽ chạy xông đến húc vào những người đang bu quanh con heo con. Tôi rất ngạc nhiên vì heo là một trong những động vật được liệt kê vào dạng có trí khôn kém, nhưng lòng thương cảm của heo mẹ đối với heo con phải làm tôi suy nghĩ lại về sự thánh thiêng của tương quan giữa các động vật. Trong trường hợp này, lòng thương cảm của một con heo mẹ có thể nói còn hơn cả một số con người. Xem một số chương trình TV Forensic Files, tôi phải lạnh người trước sự dã man và vô cảm của con người đối với con người. Tôi không bao giờ tưởng tượng được những cách thức giết người quá man rợ và tinh vi của con người để phi tan bằng chứng. Dưới cái nhìn của tâm lý học, con người được định nghĩa là một trong những sinh vật thông minh. Nếu có thông minh mà thiếu lòng thương cảm, thì con người quả là một động vật đáng ghê sợ và cần phải lánh xa trên hành tinh, điển hình là nhóm ISIS (The Islamic State of Iraq and Syria). Bất kể nơi đâu, con người nhân chi sơ tính bản thiện, nhưng con người vẫn luôn có một thú tính. Bởi thế nếu con người không được giáo dục và dạy dỗ cách đàng hoàn có nhân bản thì cái thú tính sẽ ngày càng thay thế cái nhân tính con người. Bạn nghĩ như thế nào khi sống trong một thành phố bị cúp điện tối tăm và không có cảnh sát và an ninh? Một khi không còn gì để sợ, con người bắt đầu bộc lộ thú tính của mình qua những hành vi cướp của, hiếp dâm và giết chóc lẫn nhau. Hành động quay lưng lại của Chúa Giêsu với người mù trong bài Phúc Âm muốn đưa chúng ta đến một nền văn minh chân thật và vững chắc đầy tính nhân bản. Lòng thương cảm với đồng loại mới chính là nấc thang đưa con người lên đến những giá trị cao thượng khác. Kiến thức chỉ là phương tiện giúp thăng tiến chất lượng cuộc sống con người. Chỉ cần mỗi một con người có lòng thương cảm cho một đồng loại kế bên thì cuộc sống cũng bớt đi đau khổ phần nào. Một xã hội hiện đại là một xã hội có đầy đủ tiện nghi vật chất. Nhưng một xã hội văn minh mới chính là một xã hội có nhiều bệnh viện, viện dưỡng lão, cơ sở bác ái, những dòng tu, những nguyện đường và những trụ sở chăm sóc những người nghèo vô gia cư. Ước gì đôi tai của chúng ta cũng nghe được như Chúa Giêsu: “Giêsu con vua Đavít xin thương xót con.” Đôi tay của chúng ta cũng làm được như Chúa chạm vào nỗi bất hạnh của những mảnh đời lầm thang. Và con tim của chúng ta cũng cảm thông được những đau khổ của những con người neo đơn bất hạnh.